اكبر ايرانى قمى
70
روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى )
باقى قاريان به صورت « و أن » بدون الف خواندهاند . 39 3 - ابن عامر و حفص به نقل از عاصم « قال اولو جئتكم » بنابر فعل ماضى خواندهاند و سايرين بنابر فعل امر به صورت « قل » خواندهاند . 40 4 - حفص به نقل از عاصم « اسوره » به غير الف خوانده است و ديگران با الف « اساوره » خواندهاند . 41 ج - گاهى به شاذّ بودن قرائتى تصريح يا به صورت مجهول ، به آن اشاره مىكند . مثال : فَلا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِ رُسُلَهُ 42 . . قرائت « مخلف وعده رسله » قرائتى شاذّ و ناپسند است ، زيرا جدايى ميان مضاف و مضاف اليه جايز نيست و صحيح همان ديدگاه اجماعى قاريان است . 43 مثال : وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ . . . وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ . 44 فعل يعرشون - به ضمّ راء و كسر - هم خوانده شده كه از دو لهجه و زبان مستقل است . 45 د - شكى نيست كه اختلاف قرائتها ، موجب اختلاف معانى مىگردد ؛ ليكن گاهى حكمى از احكام الهى تغيير مىكند ، مسلم است كه شيخ در اين گونه موارد خطير ، قرائتى را كه منقول از معصوم يا از حفص كه راوى عاصم است ؛ مىپذيرد . مثال : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا . . . وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى . . . أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ . . . 46 حمزه و كسائى آن را بدون الف ، به صورت « او لمستم النساء » خواندهاند و سايرين با الف ، و آنان كه با الف يعنى « لامستم » قرائت كردهاند ، معناى آن را آميزش گرفتهاند چنان كه روايتى نيز در اين معنا از على - عليه السلام - وارد شده است و ابن عباس نيز آن را پذيرفته و ابو حنيفه هم اين قول را اختيار كرده است و كسانى كه با الف خواندهاند آن را به معناى « لمس كردن » با دست و غير آن كه به حد آميزش نمىرسد گرفتهاند ابن مسعود و شافعى اين نظر را برگزيدهاند و صحيح همان نظر اول است . 47 شافعى در كتاب خود مىگويد 48 : « ملامسه به لمس با دست شبيهتر است تا اينكه به معناى آميزش باشد . »